Starzenie się pod presją: mit czy rzeczywistość?
Expanscience prowadzi badania poprzez Obserwatorium «Wiek i Społeczeństwo».
Nowe badanie Ipsos BVA dla Europejskiego Obserwatorium „Wiek i Społeczeństwo" ujawniło, że 61% Polaków w wieku 45 lat i starszych spotkało się już z oczekiwaniami dotyczącymi tego, jak "powinny" się starzeć.
Dobre życie w każdym wieku jest kwestią wolności i odpowiedzialności społecznej.
Postrzeganie starzenia się jest silnie kształtowane przez normy społeczne i sposób, w jaki widzą nas inni. Badanie wskazuje, że starzenie się ma przede wszystkim wymiar społeczny.
W Polsce starzenie się nie ogranicza się do procesu biologicznego.
Badanie Obserwatorium Wieku i Społeczeństwa z 2026 r. ujawnia, że proces starzenia się jest w dużej mierze kształtowany przez społeczeństwo, na długo zanim doświadczą go jednostki.
Naciski związane z wiekiem: presja, od której nie da się uciec.
61%
uważa, że społeczeństwo narzuca sposób starzenia się. 44% osób odczuło już ciężar społecznych nakazów i norm. Nakazy dotyczą zdrowia (54%), wyglądu (51%) i aktywności (44%).
Wraz z wiekiem rosną społeczne oczekiwania wobec jednostki: wygląd, zachowanie, styl życia.
Starzenie się staje się doświadczeniem pod presją.
Starzenie się oznacza dostosowanie się do norm.
Starzenie się w pracy: postrzegane jest jako przeszkoda.
40%
uważa starzenie się za przeszkodę w pracy. Prowadzi to do autocenzury i adaptacji zachowań.
Środowisko pracy jest miejscem, gdzie normy wieku stają się widoczne. Wiek staje się czynnikiem ograniczającym rozwój.
Milczenie jako strategia adaptacji.
Wpływają na postrzeganie starzenia się
85% Polaków twierdzi, że nie ma oporów przed rozmową o pierwszych oznakach starzenia się, ale...
57% unika rozmów o niektórych problemach zdrowotnych z obawy, że wyda się starszym...
...I 58% osób powyżej 45. roku życia zrezygnowało już z czegoś w swoim codziennym życiu
Wśród nich... 27% zrezygnowało już z noszenia niektórych ubrań.
Milczenie ogranicza możliwości
Stereotypy stają się normą wewnętrzną.
Wzmocniony przez społeczne oczekiwania prowadzi do ograniczania aspiracji
55%Polaków uważa starzenie za negatywne.
78%obawia się utraty sprawności.
54LATA
W Polsce w tym wieku uznaje się, że dana osoba "zaczyna się starzeć".
Normy związane z wiekiem stopniowo przyswajamy, a z czasem zaczynają one wpływać na sposób, w jaki myślimy o sobie. Społeczne oczekiwania wzmacniają te przekonania, a to może prowadzić do ograniczania własnych aspiracji.
Większa presja wobec kobiet.
Starzenie się jest postrzegane inaczej w zależności od płci.
Wymagania wobec kobiet pojawiają się wcześniej, są częstsze i bardziej rygorystyczne.
67% kobiet przyznaje, że odczuwa niepokój związany ze starzeniem się
52% kobiet obawia się ewentualnych problemów zdrowotnych związanych ze starzeniem się.
59% mężczyzn odczuwa ten sam niepokój związany ze starzeniem się.
40% mężczyzn podziela tę obawę przed ewentualnymi problemami zdrowotnymi.
Pojawia się potrzeba zmiany
W Polsce wiek jest postrzegany jako czynnik ograniczający w pracy. Większość wyraża chęć życia w swoim wieku według własnych standardów.
66% osób w wieku 45+ lat pragnie uwolnić się od ograniczeń. To pragnienie kłóci się jednak z rzeczywistością:
52% nadal rezygnuje z pewnych aspektów życia...
...I13% waha się między osobistymi pragnieniami a oczekiwaniami społecznymi.
Mimo to...Pragnienie emancypacji współistnieje z utrwalonymi normami.
Starzenie się nadal wiąże się z uznanymi korzyściami: wolność, doświadczenie, perspektywa życiowa. Te wymiary pozwalają na nowe spojrzenie na starzenie się.
Czas ograniczyć presję społeczną.
Nie ma jednego sposobu « na starzenie się ».
Wiek nie powinien ograniczać dobrostanu.
Potrzebna zmiana spojrzenia na starzenie.
Zapoznaj się z dossier prasowymEuropejska edycja badania
Europejska edycja badania „Age & Society" z 2026 roku, opracowana przez Laboratoires Expanscience / Ipsos BVA, łączy metody jakościowe i ilościowe.
Badanie składało się z dwóch etapów.
Najpierw przeprowadzono eksploracyjną etnografię cyfrową, a następnie badanie ilościowe, w którym uczestniczyło 10 000 osób z ośmiu krajów europejskich (Belgii, Francji, Hiszpanii, Polski, Portugalii, Rumunii, Włoch i Wielkiej Brytanii) w wieku 18 lat i starszych, tworząc reprezentatywną próbę populacji, według następujących kryteriów: płeć, wiek, zawód, region i kategoria miejscowości.
Badanie przeprowadzono metodą panelową w dniach 19–28 stycznia 2026 roku.